h

'Steden, laat asielzoeker niet op straat zwerven'

1 oktober 2014

'Steden, laat asielzoeker niet op straat zwerven'

Grote steden moeten bed, bad en brood bieden aan asielzoekers die geen kant op kunnen, vinden Jan Paternotte, fractievoorzitter D66 in Amsterdam; Daniel Peter, fractievoorzitter SP in Amsterdam; Klaas Verschuure, fractievoorzitter D66 in Utrecht en Tim Schipper, fractievoorzitter SP in Utrecht. Dit artikel verscheen eerder in de Volkskrant.

Precies twee jaar geleden sloeg een groep uitgeprocedeerde asielzoekers een tentenkamp op in Amsterdam-Osdorp om aandacht te vragen voor hun situatie. Mensen waarvan de asielaanvraag definitief is afgewezen mogen van het Rijk niet opgevangen worden en dienen terug te keren naar hun land van herkomst. Dat lijkt duidelijk, maar zorgt voor een vacuüm.

"Deze mensen worden 'geklinkerd' oftewel: op straat gezet. Tenzij het stevig vriest"

In een groot aantal gevallen worden deze asielzoekers niet uitgezet, bijvoorbeeld omdat het land waar ze vandaan kwamen hen niet meer toelaat. Deze mensen worden dan - in ambtelijke termen - 'geklinkerd', oftewel: op straat gezet. Zonder bed, bad en brood. Tenzij het stevig vriest. Dat geeft gemeenten een groot moreel probleem. 

Mensen zwerven onder erbarmelijke omstandigheden op straat. Gemeenten mogen geen menswaardige opvang aanbieden. Dat wordt namelijk door het kabinet van VVD en PvdA verboden terwijl in verschillende internationale verdragen een zorgplicht is vastgelegd, ook voor uitgeprocedeerde asielzoekers.

En zo reist deze groep asielzoekers in wisselende samenstelling door Amsterdam. Van tentenkamp naar leegstaande kerk, garage, school en kantoor. De gemeente kan niets meer doen dan passief blijven: niet ingrijpen, zolang de groep aan een aantal voorwaarden voldoet. 

Vluchthaven

In overleg met staatssecretaris Teeven is daar één uitzondering op gemaakt: Amsterdam mocht een deel van de groep opvangen, met als voorwaarde dat zou worden meegewerkt aan uitzetting. In de Vluchthaven, een voormalige gevangenis in de Amsterdamse Havenstraat, werd een deel van de groep opgevangen. Dit had niet het effect waar Teeven op hoopte. Nog steeds is er een grote groep, die niet terecht kan in het land van herkomst, maar ook niet mag worden opgevangen.

"Het voorzichtige spel tussen barmhartigheid richting vluchtelingen en samenwerking met een onwillige rijksoverheid houdt geen stand meer"

De groep in Amsterdam laat zien dat de manier waarop Nederland met asielzoekers omgaat haar grens heeft bereikt. Het voorzichtige spel tussen barmhartigheid richting vluchtelingen en samenwerking met een onwillige rijksoverheid houdt geen stand meer. Grote steden moeten daarom hun verantwoordelijkheid nemen. 

De gemeente Utrecht heeft eerder laten zien dat het mogelijk is zelf grenzen te stellen en te voorkomen dat mensen tegen hun wens op straat moeten leven. Met de asielzoekerscentra in Utrecht staat de afspraak dat in die stad geen mensen 'geklinkerd' mogen worden. Toen vorige week Teeven deze afspraak voor het eerst sinds lange tijd frustreerde door wel een asielzoeker op straat te laten zetten leidde dat tot een stevige veroordeling van de Utrechtse politiek, waaronder van VVD-burgemeester Jan van Zanen.

Noodopvang

Laten de grote steden nu hun verantwoordelijkheid nemen. Door de komende winter te voorzien in een bed, sanitaire voorzieningen en voedsel voor asielzoekers die geen verblijfsstatus hebben, maar tegelijkertijd geen kant op kunnen. Utrecht doet dit al en wil daarmee doorgaan. Vandaag doen D66 en de SP aan de Amsterdamse gemeenteraad het voorstel ook in Amsterdam voor noodopvang te zorgen. 

Eigenlijk zou staatssecretaris Teeven daar blij mee moeten zijn: want een asielzoeker die rondzwerft over de straten van de grote steden zoekt een eigen manier om te overleven. Met alle gevolgen van dien voor de gezondheid van de vluchteling en de veiligheid van onze steden. In ieder geval zal het er niet toe leiden dat de vluchteling gaat meewerken aan terugkeer naar het land van herkomst.

Reactie toevoegen

(If you're a human, don't change the following field)
Your first name.
(If you're a human, don't change the following field)
Your first name.

Plain text

  • Geen HTML toegestaan.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.

U bent hier